×

Кызыгаар чок Төрээн чуртувус - Россия

Төрээн Сибирь

Ажылымның түңнели – он-он доозулган төлевилелдер болгаш аас-кежиктиг сибирьжилер!
Р-257 Енисей автооруктуң септелгези
Септелге үезинде бедик быжыг даш мастикалыг асфальтбетонну ажыглап тургаш, оруктуң чаа шывыын салган, специалистер суг үндүрер системаны салган, ээгилерин быжыглаан.
Кызылда Аныяктар ордузу
Хөй талалыг ажыл-чорудулгалыг комплекс 2021 чылдың февральда ажыттынган. Ооң составында «Стелларий» кирип турар, аалчылар бронза үезиниң петроглифтеринден эгелээш, 6-12 чүс чылдарда бурунгу даш скульптураларга чедир тыва төөгү тураскаалдарын шинчилеп болур; Кванториум технология парыгы, ында бойдус эртемнериниң болгаш инженерияның чаа эртемнериниң өөредилгезин сунуп турар; 170 кижи олурар концерт залы; база каш куда залдарлыг ЗАГС.
Кызылдың делегей чергелиг аэропорту
Шолбан Валериевич Кара-оолдуң удуртулгазы-биле 2015 чылда аэропорттуң чаартылгазы эгелээн. Үш чыл дургузунда аэропорттуң оран-савазын чаартырынче 3 млрд.

Чаартылганың түңнелинде ужудуп-хондурар шөлдү 3 километр чедир узаттырган, чер кырында объектилерни болгаш ачы-дузаларны чаартып, аэропорт амгы үеде шупту хевирниң самолеттарын хүлээп алыр аргалыг апарган.


Бүргүттер уязы
Тыва Республиканың «Күш-культура болгаш спортту 2025 чылга чедир хөгжүдери» күрүне программазының езугаар 2020 чылдың декабрь 12-ден эгелеп «Бүргүттер уязы» («Эзирлерниң уязы») губернатор төлевилелин боттандырып эгелээн.

2020 чылда чаңгыс үеде 28080 кижини хүлээп алыр 10 спортчу шөлдерниң тудуун дооскан.
— Өг-бүле бүрүзүнге эвээш дизе чаңгыс уруг дээди эртемниг болур ужурлуг.
Программа 2014 чылда эгелээн.Республиканың Баштыңы Шолбан Кара-оол Тываның Өөредилге яамызынга база муниципалдыг эрге-чагырга органнарынга ядыы болгаш чединмес өг-бүлелерниң ажы-төлүнге дээди эртемни чедип алырынга байдалдарны тургузарын дааскан, ооң чедип алыры колдуунда оларның өг-бүлелериниң курлавырларындан хамааржыр.
«Чаңгыс суур – чаңгыс продукт».
2013 чылда «Чаңгыс суур – чаңгыс бараан» губернатор төлевилели боттанып эгелээн.

Төлевилелдиң күүселдезиниң үезинде киржикчилер 1973,1 млн. рубль өртектиг барааннарны бүдүрүп, республиканың бюджединге 106,6 млн. рубль үндүрүг орулгазын киирип, 3000 ажыг чаа ажылчын олуттарны тургузуп, бүдүрүлгени көдүрүп, төлевилелге киржип турар хамаатыларның орулгазын көвүдеткен.
«Кыштаг для молодой семьи»
С 2016 по 2020 годы к участию в проекте допускались ежегодно по 105 молодых семей в возрасте до 35 лет. Правительство региона каждой семье выдает по 200 голов овец, строит дом, кошару.

Шолбан Кара-оол в 2021 г. расширил программу - в «Кыштаге» могут участвовать безработные жители с 36 до 55 лет.


«Тубтен Шедруб Линг»
Россияда эң улуг буддийжи хүрээ, Кызылда турар (8000 ажыг дөрбелчин метрни ээлеп турар). Хүрээниң тураскаалын 14-кү Далай-Лама 1992 чылда Россияга бир дугаар болгаш чаңгыс аалдап чорааш йөрээген. Тудугну 2014 чылда эгелээн, а хүрээ 2023 чылда ажыттынган.
 
 
 
 
 
 
 
 
"Цеченлинг" деп буддийжи хүрээ.
Цеченлинг буддийжи хүрээзи дээрге төвүт чаңчыл-дыр. Хүрээде улуг мөргүл залы болгаш төвүт эмчи бар. Хүрээ төвүт дыл, йога, медитация, буддийжи философия кичээлдерин эрттирип турар. Подвалда чаңчылчаан чемнер садып турар чемненир чер бар. Хүрээниң девискээринде сес субаргалар туттунган, оларның кайызы-даа Будданың амыдыралында онзагай болуушкунну илередип турар.
Обелиск "Азия төвү".
Тыва Республиканың кол демдээ Кызылда турар. Ооң төөгүзү 1910 чылда демир-орук инженери Всеволод Родичевтиң Азияның географтыг төвү бо регионга турганын бир дугаар демдеглээнинден эгелээн. Чаа обелискти 2014 чылда Тыва биле Россияның демнежилгезиниң 100 чылынга тураскаадып тургускан.